Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 85

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

तेन देशांतराभ्यस्ता ग्रहभुक्तिर्विभाजिता । कलादितत्फलं प्रार्च्याः ग्रहेभ्यः परिशोधयेत् ॥ ८५ ॥

Transliteration

tena deśāṃtarābhyastā grahabhuktirvibhājitā | kalāditatphalaṃ prārcyāḥ grahebhyaḥ pariśodhayet || 85 ||

Translation

Theo phương pháp ấy, thời kỳ vận hành của các hành tinh chịu ảnh hưởng do đi đến một vùng khác được phân chia thích hợp; và người ta nên chỉnh sửa, thanh lọc các kết quả phát sinh—bắt đầu từ kalā (phần lẻ)—bằng cách cung kính thờ phụng các hành tinh đúng nghi lễ.

Word by Word

• तेन: by that/thereby
• तेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental pronoun

• देश-अन्तर-अभ्यस्ता: applied for change of place (longitude)
• देश-अन्तर-अभ्यस्ता: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभ्यस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; अभ्यास् धातु) with देश + अन्तर
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; compound: देश (place) + अन्तर (difference/other) + अभ्यस्ता (practised/applied)

• ग्रह-भुक्तिः: planetary bhukti (elapsed portion)
• ग्रह-भुक्तिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भुक्ति (प्रातिपदिक) with ग्रह
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ग्रह (planet) + भुक्ति (enjoyment/elapsed portion)

• विभाजिता: divided
• विभाजिता: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विभाजित (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+भज् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (divided)

• कला-आदि-तत्-फलम्: the resulting value in kalā etc.
• कला-आदि-तत्-फलम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक) with कला + आदि + तत्
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष: कला (minute) + आदि (etc.) + तत् (that) + फल (result)

• प्रार्च्याः: of the worship-worthy (planet)
• प्रार्च्याः: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: प्रार्च्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र+अर्च् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (to be worshipped/pertaining to worship) used as qualifier (contextual technical usage)

• ग्रहेभ्यः: from the planets
• ग्रहेभ्यः: अपादान (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी/षष्ठी (5/6), बहुवचन; here ablative ‘from the planets’

• परिशोधयेत्: should correct/adjust
• परिशोधयेत्: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि+शुध् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage ‘should correct/purify’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Grahas (planetary deities)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames astrological outcomes as karmic effects that can be refined through dharmic action—specifically, reverent worship of the grahas—so that one’s life is aligned toward inner purification rather than fatalism.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Even in a technical Jyotisha context, the verse points to upāsanā (worship) as the means to transform results; devotion becomes the practical tool for harmonizing one’s experiences with divine order.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa Vedāṅga: it refers to dividing a graha-bhukti (planetary period) into fractional components (kalā-ādi) and applying graha-ārādhana/graha-śānti to purify the predicted effects.