Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 147

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

स्वदेशचरखंडोना भवंतीष्टोदयासवः । व्यस्ताव्यस्तैर्युतास्तैस्तैः कर्कटाद्यास्ततस्तु यः ॥ १४७ ॥

Transliteration

svadeśacarakhaṃḍonā bhavaṃtīṣṭodayāsavaḥ | vyastāvyastairyutāstaistaiḥ karkaṭādyāstatastu yaḥ || 147 ||

Translation

Trong vùng đất của mình, các độ lượng thăng (thời gian mọc) được xác định theo các phân chia địa phương và các hiệu chỉnh cần thiết. Rồi, bằng cách phối hợp chúng theo những sắp đặt thuận và nghịch riêng biệt, người ta thu được các kết quả bắt đầu từ cung Cự Giải (Cancer) và các cung hoàng đạo khác.

Word by Word

• स्व-देश-चर-खण्ड-ऊनाः: reduced by the regional correction portion
• स्व-देश-चर-खण्ड-ऊनाः: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक/कृदन्त ‘moving’) + खण्ड (प्रातिपदिक) + ऊन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (स्वदेशे चरस्य खण्डेन ऊनाः = reduced by the portion for one’s region)

• भवन्ति: become/are
• भवन्ति: Kriya (क्रिया/Predication)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• इष्ट-उदय-आसवः: desired/required rising-āsavas
• इष्ट-उदय-आसवः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: इष्ट (कृदन्त; √इष्/√यज्? ‘desired/accepted’) + उदय (प्रातिपदिक) + आसव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (इष्टस्य उदयस्य आसवः)

• व्यस्त-अव्यस्तैः: by separated and unseparated (values)
• व्यस्त-अव्यस्तैः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: व्यस्त (कृदन्त; √व्यस्/√अस् with vi-; ‘separated’) + अव्यस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः; साधनत्वेन

• युताः: combined
• युताः: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: युत (कृदन्त; √युज् धातु, क्त/PPP)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त/PPP = ‘joined/combined’

• तैः: with those
• तैः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम

• तैः: with each of those
• तैः: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, बहुवचन; पुनरुक्ति (emphasis/distribution)

• कर्कट-आद्याः: Cancer and the following (signs)
• कर्कट-आद्याः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कर्कट (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (कर्कटः आदिः येषाम्)

• ततः: thereafter/from that
• ततः: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (from that/thereafter)

• तु: but/indeed
• तु: Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• यः: which/that (one)
• यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)

Speaker

Narada (teaching in a technical/śāstra mode within Mokṣa-Dharma context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Karkaṭa (Cancer)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that dharmic practice (including vrata and worship) should be aligned with correct time-knowledge; accurate Jyotiṣa calculations support disciplined living that aids purification and mokṣa-oriented conduct.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti in the Purāṇic setting is practiced through regular worship, fasts, and observances; this verse supports bhakti indirectly by outlining how proper timing (based on ascensional computations) stabilizes and sanctifies devotional routines.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa: computing iṣṭodaya (ascensional/rising-time measures) using local (regional) corrections and applying direct/inverse arrangements to derive results for rāśis starting from Karkaṭa (Cancer).