Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Second Quarter›Adhyaya 52›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 2

Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa

Devanagari script

सुप्तिङंतं पदं विप्र सुपां सप्त विभक्तयः । स्वौजसः प्रथमा प्रोक्ता सा प्रातिपदिकात्मिका ॥ २ ॥

Transliteration

suptiṅaṃtaṃ padaṃ vipra supāṃ sapta vibhaktayaḥ | svaujasaḥ prathamā proktā sā prātipadikātmikā || 2 ||

Translation

Hỡi bà-la-môn, ‘từ’ (pada) là cái kết thúc bằng sup (đuôi cách của danh từ) hoặc tiṅ (đuôi của động từ). Các đuôi sup được sắp thành bảy cách (vibhakti). ‘Su–au–jas’ được tuyên là cách thứ nhất (chủ cách), và nó đặt nền trên prātipadika, tức gốc danh từ.

Word by Word
सुप्तिङन्तम्ending in sup or tiṅ (nominal/ verbal endings)
सुप्तिङन्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुप्तिङन्त (प्रातिपदिक; सुप् + तिङ् + अन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सुप्-तिङ्-अन्तं यत्)
पदम्a word (pada)
पदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सुपाम्of the sup endings
सुपाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुप् (प्रत्याहार/प्रत्यय-समूह; प्रातिपदिकवत्)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन; ‘of the sup (case-endings)’
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषण; ‘seven’ (विभक्तयः इति विशेष्ये)
विभक्तयःcase-endings/cases
विभक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्वौजसः(the endings) su/au/jas
स्वौजसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वौजस् (प्रातिपदिक; स्वौ + जस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वः (स्वौ च जस् च) — प्रथमा-विभक्तेः प्रत्ययौ
प्रथमाthe first case (nominative)
प्रथमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रथमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रोक्ताis stated
प्रोक्ता:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootप्र-उच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; ‘is said’ (प्रथमा इति)
साthat (she/it)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रातिपदिकात्मिकाhaving the nature of a nominal base (prātipadika)
प्रातिपदिकात्मिका:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रातिपदिकात्मिका (प्रातिपदिक; प्रातिपदिक + आत्मिका)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रातिपदिकस्य आत्मिका)
Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities
N
Narada

FAQs

It frames Vyākaraṇa (grammar) as a Vedāṅga discipline: by defining ‘pada’ and the case-system, the verse supports precise understanding of śāstra, which is treated as a practical aid for clarity in dharma and mokṣa-oriented study.

Indirectly: bhakti practices rely on correct mantra, nāma, and scriptural recitation. By teaching the structure of words (pada) and cases (vibhakti), the verse underlines accurate utterance and comprehension—supporting disciplined Vishnu-bhakti through correct language use.

Vyākaraṇa: the definition of a grammatical ‘word’ as sup/tiṅ-ending, the seven vibhaktis, and identification of the nominative (prathamā) endings ‘su–au–jas’ as rooted in the prātipadika (nominal base).

←Previous Verse
Next Verse→