Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 44

The Exposition of the Pratipadā Vrata for the Twelve Months

Devanagari script

स्वसायुज्यं प्रदिशति भक्त्या सम्यक्समर्चितः । वैशाखे तु सिताद्यायां विष्णुं विश्वविहारिणम् ॥ ४४ ॥

Transliteration

svasāyujyaṃ pradiśati bhaktyā samyaksamarcitaḥ | vaiśākhe tu sitādyāyāṃ viṣṇuṃ viśvavihāriṇam || 44 ||

Translation

Khi Đức Viṣṇu—Đấng du hành khắp mọi thế giới—được thờ phụng đúng pháp với lòng bhakti, đặc biệt trong nửa tháng sáng bắt đầu từ ngày đầu (sītādyā) của tháng Vaiśākha, Ngài ban cho sāyujya: sự hợp nhất trong chính trạng thái của Ngài.

Word by Word

• स्व-सायुज्यम्: his own union (with the deity)
• स्व-सायुज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + सायुज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः: स्वस्य सायुज्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रदिशति: bestows / grants
• प्रदिशति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दिश् (धातु)
• Form: लट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Sambandha (सम्बन्ध/qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• समर्चितः: (he/Viṣṇu) being well worshipped
• समर्चितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अर्च् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (विष्णु-विषये) ‘सम्यक् समर्चितः’ = well-worshipped

• वैशाखे: in (the month of) Vaiśākha
• वैशाखे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वैशाख (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तु: but / indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrastive particle)

• सिता-आद्यायाम्: on the first bright (lunar day)
• सिता-आद्यायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सिता (प्रातिपदिक) + आद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः: सिता च सा आद्या (कर्मधारय) = ‘the first (tithi) of the bright fortnight’

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• विश्व-विहारिणम्: the universe-roaming
• विश्व-विहारिणम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + विहारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः: विश्वे विहारिणः (सप्तमी/तत्पुरुष-प्रायः) ‘one who moves/sports in the universe’; विशेषण (qualifying विष्णुम्)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: Vaiśākha-śukla-ādi worship observance (month-based vrata context)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It states that sincere, proper devotion to Viṣṇu—particularly during the auspicious bright fortnight of Vaiśākha—culminates in sāyujya, intimate union with the Lord’s own state, indicating liberation as the fruit of bhakti.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is not merely emotion; it is “samyak-samarcana” (right worship) offered to Viṣṇu. The verse links correct devotional practice and sacred timing (Vaiśākha śukla pakṣa) with the highest result, mokṣa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly uses calendrical/astronomical timing—month (Vaiśākha) and lunar fortnight (śukla pakṣa)—reflecting Jyotiṣa-based ritual scheduling central to vrata and pūjā observances.