Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 19

The Exposition of the Pratipadā Vrata for the Twelve Months

Devanagari script

प्रदक्षिणं ततः कुर्यात्पश्चात्स्वभवनं व्रजेत् । नभः शुक्ले प्रतिपदि लक्ष्मीबुद्धिप्रदायकम् ॥ १९ ॥

Transliteration

pradakṣiṇaṃ tataḥ kuryātpaścātsvabhavanaṃ vrajet | nabhaḥ śukle pratipadi lakṣmībuddhipradāyakam || 19 ||

Translation

Rồi hãy làm pradakṣiṇā (đi nhiễu quanh), sau đó trở về nhà mình. Nghi lễ này, được thực hành vào ngày pratipad (mồng một) của nửa tháng sáng trong tháng Nabhas (Bhādrapada), ban phúc Lakṣmī và trí tuệ sáng suốt (buddhi).

Word by Word

• प्रदक्षिणम्: circumambulation
• प्रदक्षिणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular

• ततः: then/thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; temporal adverb

• कुर्यात्: should perform
• कुर्यात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should do’

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; temporal adverb

• स्वभवनम्: one’s own house/home
• स्वभवनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + भवन (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: स्वं भवनम् (कर्मधारय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (goal)

• व्रजेत्: should go
• व्रजेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should go’

• नभः: (in the month) Nabhas
• नभः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (month-name ‘Nabhas’)

• शुक्ले: in the bright fortnight
• शुक्ले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे पक्ष-शब्दस्य सापेक्षम्; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular: ‘in the bright (fortnight)’

• प्रतिपदि: on the first tithi
• प्रतिपदि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रतिपद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular: ‘on the first lunar day’

• लक्ष्मीबुद्धिप्रदायकम्: bestowing prosperity and intelligence
• लक्ष्मीबुद्धिप्रदायकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष्मी + बुद्धि + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: लक्ष्म्याः बुद्धेः च प्रदायकम् (षष्ठी-तत्पुरुष/समाहार-भाव); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate adjective (context-dependent)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none (timed observance implied)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Lakshmi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes disciplined completion of a rite—offering reverential circumambulation and then returning home—while stating the specific auspicious timing (Nabhas, bright Pratipada) and its fruit: prosperity (Lakṣmī) and sharpened discernment (buddhi).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing pradakṣiṇā—an embodied act of reverence commonly done around a deity or sacred focus—it frames devotion as practical worship performed with correct procedure and timing, yielding inner clarity and well-being.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights calendrical/astronomical timing through tithi and pakṣa (Pratipad in Śukla-pakṣa) and the named lunar month (Nabhas/Bhādrapada), reflecting applied Jyotiṣa-style ritual scheduling used in Purāṇic vrata practice.