Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 3

Matsya-purāṇa Anukramaṇikā

Synopsis / Table of Contents

Devanagari script

मनुमत्स्यसुसंवादो ब्रह्मांडकथनं ततः । ब्रह्मदेवासुरोत्पत्तिर्मारुतोत्पत्तिरेव च ॥ ३ ॥

Transliteration

manumatsyasusaṃvādo brahmāṃḍakathanaṃ tataḥ | brahmadevāsurotpattirmārutotpattireva ca || 3 ||

Translation

Nơi đây lược nêu: cuộc đối thoại thù thắng giữa Manu và Matsya; tiếp đến là thuyết về Brahmāṇḍa (trứng vũ trụ); sự phát sinh của Phạm Thiên Brahmā, chư Thiên và A-tu-la; và cả nguồn gốc của các Marut, thần gió bão.

Word by Word

• मनु-मात्स्य-सु-संवादः: the excellent dialogue of Manu and the Fish (Matsya)
• मनु-मात्स्य-सु-संवादः: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक) + मात्स्य (प्रातिपदिक) + सु (उपसर्ग/अव्यय) + संवाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मनु-मात्स्ययोः संवादः; ‘सु’ उपसर्गवत्/अव्ययपूर्वक)

• ब्रह्माण्ड-कथनम्: the narration of the cosmic egg (universe)
• ब्रह्माण्ड-कथनम्: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + कथन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्माण्डस्य कथनम्)

• ततः: thereafter
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb) — ‘thereafter/then’

• ब्रह्म-देव-असुर-उत्पत्तिः: the origin of Brahmā, the gods, and the asuras
• ब्रह्म-देव-असुर-उत्पत्तिः: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—द्वन्द्वपूर्वपदसमाहारः (ब्रह्म-देव-असुराणाम् उत्पत्तिः)

• मारुत-उत्पत्तिः: the origin of Maruta (the wind-god/Maruts)
• मारुत-उत्पत्तिः: Karta (कर्ता/विषयः)
• Type: Noun
• Root: मारुत (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (मारुतस्य उत्पत्तिः)

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (particle) — अवधारणार्थक (emphatic)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधकः अव्ययः (conjunction)

Speaker

Suta (narrating the Anukramanika/contents) in the frame dialogue of Narada Purana

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Manu
• Matsya
• Brahmā
• Devas
• Asuras
• Maruts

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It functions as an anukramaṇikā (table of contents), signaling that the text will teach cosmic order (brahmāṇḍa), divine origins, and avatāra-linked guidance (Matsya), helping the reader situate later teachings within a sacred cosmology.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by pointing to Matsya (an avatāra), it frames devotion as grounded in remembering and hearing (śravaṇa) the Lord’s salvific acts within the broader purāṇic account of creation and divine governance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it is a thematic index. Its practical takeaway is textual orientation—knowing the coming sections on cosmology and divine lineages before engaging ritual or dharma discussions.