Markandeya Purana — Adhyaya 88, Shloka 22

Adhyaya 88 — The Manifestation of the Matrikas and the Slaying of Raktabija

Sanskrit

ततो देवोशरीरात्तु विनिष्क्रान्तातिभीषणा ।

चण्डिकाशक्तिरत्युग्रा शिवाशतनिनादिनी ॥

Transliteration

tato devośarīrāttu viniṣkrāntātibhīṣaṇā /

caṇḍikāśaktiratyugrā śivāśataninādinī

Translation

Rồi từ thân vị thần ấy xuất hiện một quyền năng đáng kinh hãi tột bậc—Śakti cực kỳ dữ dội của Caṇḍikā—gầm vang như tiếng sấm của một trăm Śiva.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनन्तरवाचक (then)

• देव-शरीरात्: from the god’s body
• देव-शरीरात्: अपादान (Apādāna/Source)
• Type: Noun
• Root: देव + शरीर (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘देवस्य शरीरम्’

• तु: indeed, and
• तु: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle ‘but/indeed’)

• विनिष्क्रान्ता: having come forth, emerged
• विनिष्क्रान्ता: कर्ता (Karta/Subject; predicate participle)
• Type: Verb
• Root: वि-निस्-क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अतिभीषणा: exceedingly terrifying
• अतिभीषणा: विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अति + भीषण (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—‘अत्यन्तं भीषणा’

• चण्डिका-शक्तिः: the power/energy of Caṇḍikā
• चण्डिका-शक्तिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: चण्डिका + शक्ति (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘चण्डिकायाः शक्तिः’

• अति-उग्रा: very fierce
• अति-उग्रा: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अति + उग्र (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—‘अत्यन्तम् उग्रा’

• शिव-आशत-निनादिनी: roaring/crying out ‘Śiva!’
• शिव-आशत-निनादिनी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शिव + आशत (आ-शत्/आ-शद्, धातु; कृदन्त) + निनादिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—‘शिवम् आशत् (आह्वयन्ती/आशंसन्ती) निनादिनी’ इत्यर्थे; निनादिनी = स्त्रीप्रत्ययान्त (feminine agent noun)

Speakers

• Narrative voice within Devi Mahatmyam

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Śiva (Īśāna)
• Caṇḍikā-Śakti

Shakti Aspects

• Caṇḍikā-Śakti; Śiva’s emanated power (also linked in tradition to Śivadūtī motif nearby)

Key Themes

• Shaktism
• Emanation theology
• Fierce protective divinity
• Sound as power (nāda)

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

When disorder peaks, the remedy may appear ‘terrifying’ yet is ultimately protective. The Purana normalizes fierce compassion: violence here is framed as dharma’s surgery, not cruelty.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Carita: divine intervention narrative. It supports dharma by recounting the manifestation of remedial power.

What is the esoteric significance?

The ‘hundred-Śiva roar’ signifies concentrated transformative energy. Nāda (sound) is treated as a creative/destructive force—mantric potency externalized as the Goddess’ battlefield presence.