Shloka 33

Adhyaya 40 — The Yogin’s Impediments (Upasargas), Subtle Concentrations, and the Eight Siddhis

Sanskrit

यत्रेच्छास्थानमप्युक्तं यत्रकामावसायिता ।

ऐश्वर्यकारणैरेभिर्योगिनः प्रोक्तमष्टधा ॥

Transliteration

yatre cchāsthānam apy uktaṃ yatra kāmāvasāyitā / aiśvaryakāraṇair ebhir yoginaḥ proktam aṣṭadhā

Translation

Bất cứ nơi nào Ngài muốn, nơi ấy được nói là Ngài có thể đến; bất cứ nơi nào Ngài hướng tâm, dục vọng liền được thành tựu. Do những nhân duyên của quyền năng chủ tể (aiśvarya) ấy, các thành tựu của hành giả yoga được tuyên bố là có tám loại.

Word by Word

• यत्र: where/wherein
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक (relative adverb: 'where/wherein')

• इच्छा-स्थानम्: the seat/place of will
• इच्छा-स्थानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इच्छा (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'place of desire/will'

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चय (particle: 'also/even')

• उक्तम्: is said/has been stated
• उक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; passive sense 'is said'

• यत्र: wherein
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; relative adverb

• काम-अवसायिता: fulfilment of desires
• काम-अवसायिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) + अवसायिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'completion/fulfilment of desire'

• ऐश्वर्य-कारणैः: by these causes of (yogic) powers
• ऐश्वर्य-कारणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'by the causes of lordly powers'

• एभिः: by these
• एभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंस, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• योगिनः: of the yogin
• योगिनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रोक्तम्: has been declared
• प्रोक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'has been declared'

• अष्टधा: in eight ways/eightfold
• अष्टधा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अष्टधा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: 'eightfold')

Speakers

• Didactic narration within a philosophical instruction (speaker not explicit in given extract)

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Yoga
• Aṣṭa-siddhi
• Spiritual attainments

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The text frames siddhis as ‘aiśvarya-causes’—effects of concentrated consciousness. Ethically, it implies that will and desire become potent only when disciplined; otherwise they remain ordinary impulses.

How does this fit the Pancalakṣaṇa (5 characteristics)?

Ancillary doctrinal material (upadeśa) rather than pancalakṣaṇa narrative categories.

What is the esoteric significance?

‘Wherever will is, there is the place’ points to the yogic interiorization of space and limitation; ‘desire’s completion’ hints at the transformation of kāma into saṅkalpa—one-pointed intention.