Home›Markandeya Purana›Adhy. 40›Shloka 32
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 32

Adhyaya 40 — The Yogin’s Impediments (Upasargas), Subtle Concentrations, and the Eight Siddhis

Sanskrit

प्राकाम्यमस्य व्यापित्वादीशित्वञ्चेश्वरो यतः ।

वखित्वाद्वशिमा नाम योगिनः सप्तमो गुणः ॥

Transliteration

prākāmyam asya vyāptitvād īśitvaṃ ceśvaro yataḥ / vakhitvād vaśimā nāma yoginaḥ saptamo guṇaḥ

Translation

Do tính bao trùm khắp nơi của Ngài mà có prākāmya (năng lực đạt được không bị ngăn ngại), và do Ngài là bậc chủ tể mà có īśitva (quyền tối thượng). Lại do Ngài có thể khiến muôn loài quy phục, phẩm tính gọi là vaśitā (quyền chế ngự, làm chủ) được nói là đức thứ bảy của hành giả yoga.

Word by Word
प्राकाम्यम्(the power of) unfettered will/fulfilment of desire
प्राकाम्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राकाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; abstract noun (भाववाचक)
अस्यof him/of this (yogin)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
व्यापित्वpervasiveness
व्यापित्व:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यापित्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; abstract noun
आदिetc., and so on
आदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआदि (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; समुच्चय/सूचक (etc., and the like)
ईशित्वम्lordship/sovereignty
ईशित्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईशित्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; abstract noun
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
ईश्वरःthe Lord; the master
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यतःbecause/for which reason
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ (causal: 'because/for')
वखित्वात्from/owing to vakhitva (term as transmitted)
वखित्वात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootवखित्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; abstract noun; (reading uncertain: vakhitva-)
वशिमाvaśimā (power of subjugation/control)
वशिमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवशिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नामnamed/called
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक-निपात (particle: 'called/named')
योगिनःof the yogin
योगिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सप्तमःseventh
सप्तमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ordinal adjective
गुणःquality; attribute
गुणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
Speakers
Didactic narration within a philosophical instruction (speaker not explicit in given extract)
Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes
YogaSiddhiMokshaPhilosophy

FAQs

Extraordinary capacities (siddhis) are presented as derivative ‘attributes’ of yogic realization—arising from expansion of being (vyāpti) and mastery (īśitva/vaśitā). The implicit ethical caution is that these are powers to be understood, not ends in themselves.

This passage is not primarily sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita; it belongs to ancillary upadeśa (instruction) on yoga and liberation, a common Purāṇic supplement to the pancalakṣaṇa framework.

‘Pervasiveness’ and ‘lordship’ indicate the yogin’s consciousness becoming less localized and more universal; ‘vaśitā’ symbolizes inner sovereignty—mastery over impulses and the sensed world—mirrored outwardly as control.

←Previous Verse
Next Verse→