Shloka 46

Adhyaya 35 — Madālasa’s Instruction on Purity, Impurity, and Corrective Rites (Śauca and Aśauca)

Sanskrit

बाले देशान्तरस्थे च तथा प्रव्रजिते मृते ।

सद्यः शौचमथान्यैश्च त्र्यहमुक्तमशौचकम् ॥

Transliteration

bāle deśāntara-sthe ca tathā pravrajite mṛte | sadyaḥ śaucam athānyaiś ca tryaham uktam aśaucakam ||

Translation

Nếu trẻ nhỏ chết, hoặc người chết ở nơi xa, hoặc một vị tu sĩ/ẩn sĩ xuất gia qua đời—thì sự thanh tịnh được lập tức. Trong các trường hợp khác, thời kỳ aśauca (ô uế do tang) được nói là ba ngày.

Word by Word

• बाले: in (the case of) a child
• बाले: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘in the case of a child’

• देशान्तरस्थे: in (one) staying in another place
• देशान्तरस्थे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: देश+अन्तर+स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः: देशान्तरस्थ = ‘being in another country/place’

• च: and
• च: समुच्चय (and)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction)

• तथा: likewise
• तथा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• प्रव्रजिते: in (one) who has renounced (gone forth)
• प्रव्रजिते: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रव्रजित (कृदन्त; प्र+√व्रज् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘gone forth/renounced’

• मृते: in (the case of) death
• मृते: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मृत (कृदन्त; √मृ (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘dead’

• सद्यः: immediately
• सद्यः: कालाधिकरण (time)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• शौचम्: purification
• शौचम्: विधेय/कर्म (predicate-noun)
• Type: Noun
• Root: शौच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विधेय), एकवचन; ‘purification’

• अथ: then / and
• अथ: अनुक्रम/सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle)

• अन्यैः: by others / in other (cases)
• अन्यैः: करण (Instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘by others / in other cases’

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction)

• त्र्यहम्: three days
• त्र्यहम्: कालाधिकरण (duration)
• Type: Noun
• Root: त्रि+अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः ‘three days’

• उक्तम्: is stated
• उक्तम्: विधेय (predicate)
• Type: Adjective
• Root: उक्त (कृदन्त; √वच् (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (विधेय), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘said/declared’

• अशौचकम्: the impurity (period)
• अशौचकम्: विधेय (predicate-noun)
• Type: Noun
• Root: अशौचक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (विधेय), एकवचन; ‘impurity period’

Speakers

• Dharma-instruction within the Markandeya Purana’s didactic discourse (speaker not specified in the excerpt)

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Aśauca exceptions
• Renunciate (pravrajita) status
• Child death rites
• Distance and ritual applicability

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Ritual burden is moderated by circumstance: where social/ritual linkage is weaker (distance) or the person is ritually ‘beyond’ household identity (renunciate), impurity is minimized.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Ācāra/dharma instruction; not part of the five purāṇic narrative characteristics.

What is the esoteric significance?

Immediate śauca for a renunciate reflects the ideal that one who has ‘left’ social identity is not bound by household impurity-networks; it encodes a metaphysics of detachment.