Shloka 61
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
युधिछिर उवाच मुज्च मुज्चाधमाचारं प्रमाणं यदि ते वयम् । दासभावं गतो होष विराटस्य महीपते: । अदासो गच्छ मुक्तोडसि मैवं कार्षी: कदाचन
yudhiṣṭhira uvāca
muñca muñcādhamācāraṁ pramāṇaṁ yadi te vayam |
dāsabhāvaṁ gato hy eṣa virāṭasya mahīpateḥ |
adāso gaccha mukto 'si māivaṁ kārṣīḥ kadācana ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hãy thả hắn—thả kẻ hành vi hèn hạ này, nếu các ngươi chịu nhận chúng ta làm thẩm quyền. Hắn đã rơi vào thân phận nô bộc dưới quyền vua Virāṭa rồi. (Rồi ngài nói với Suśarmā:) Ngươi không còn là nô lệ nữa; hãy đi—ngươi được phóng thích. Chớ bao giờ làm điều như thế nữa.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even when confronting wrongdoing, one should act with restraint and moral authority: punishments or reprisals should not become cruelty. Yudhiṣṭhira emphasizes release and a clear ethical warning, modeling dharma through mercy and self-control.
Yudhiṣṭhira intervenes to stop further harsh treatment of a wrongdoer/captive, declaring that the person has already undergone the humiliation of servitude under King Virāṭa. He then formally frees him and admonishes him not to repeat such misconduct.