Shloka 33
अध्याय ९० — लोमशोपदेशः तथा तीर्थयात्रानिश्चयः
Lomaśa’s Counsel and the Resolve for Pilgrimage
कीर्तितानि नरश्रेष्ठ तीर्थान्यायतनानि च । एतानि वसुभि: साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभि:,जहाँ महायोगी आदिदेव भगवान् मधुसूदन विराजमान हैं वह स्थान पुण्योंका भी पुण्य है। इस विषयमें तुम्हें संशय नहीं होना चाहिये। राजन! पृथ्वीपते! नरश्रेष्ठ) ये भूमण्डलके पुण्यतीर्थ और आश्रम आदि कहे गये वसु, साध्य, आदित्य, मरुद्गण, अश्विनीकुमार तथा देवोपम महात्मा मुनि इन सब तीर्थोंका सेवन करते हैं। कुन्तीनन्दन! तुम श्रेष्ठ ब्राह्मणों और महान् सौभाग्यशाली भाइयोंके साथ इन तीर्थोमें विचरते रहोगे तो अर्जुनके लिये तुम्हारी मिलनेकी उत्कट इच्छा अर्थात् विरहव्याकुलता शान्त हो जायगी
kīrtitāni naraśreṣṭha tīrthāny āyatanāni ca | etāni vasubhiḥ sādhyair ādityair marud-aśvibhiḥ ||
Dhaumya nói: “Hỡi bậc nhất trong loài người, ta đã kể về những tīrtha và những chốn linh thiêng ấy. Chính các nơi ấy được các Vasu, Sādhya, Āditya, đoàn Marut và đôi Aśvin lui tới và tôn kính. Vậy chớ nghi ngờ sự linh thiêng của chúng: du hành giữa các tīrtha ấy tự thân đã là một kỷ luật thanh tẩy, làm tâm vững lại và tăng thêm chí nguyện trong dharma.”
धौम्य उवाच
Educational Q&A
Pilgrimage to tīrthas is affirmed as a dharmic practice: these sites are not merely human conventions but are revered even by divine classes (Vasus, Sādhyas, Ādityas, Maruts, Aśvins), so one should trust their purifying power and use them to steady the mind and conduct.
Dhaumya is instructing and encouraging the listener (addressed as ‘best of men’) after listing sacred places, emphasizing their authority and sanctity by noting that various gods themselves resort to these tīrthas and holy abodes.