Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

दक्षिणदिशि तीर्थवर्णनम्

Southern Tīrthas: Godāvarī to Dvāravatī

स हि वीरोअ<नुरक्तश्न समर्थश्च॒ तपोधन: । कृती च भृशमप्यस्त्रे वासुदेव इव प्रभु:,“वह वीर मुझमें अनुराग रखनेवाला, सामर्थ्यशाली, तपस्याका धनी, पुण्यात्मा और अस्त्र-शस्त्रोंके ज्ञानमें भगवान्‌ श्रीकृष्णकी भाँति प्रभावशाली है

sa hi vīro 'nuraktaś ca samarthaś ca tapodhanaḥ | kṛtī ca bhṛśam apy astre vāsudeva iva prabhuḥ ||

Vaiśaṃpāyana nói: “Vì người ấy là một anh hùng—hết lòng gắn bó, có năng lực và hiệu quả, giàu công đức khổ hạnh, và thành tựu trong hạnh lành theo chính pháp. Người ấy cực kỳ tinh thông khoa học binh khí; và trong uy thế chỉ huy, người ấy như chính Vāsudeva (Kṛṣṇa).”

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वीरःhero/warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुरक्तःattached/devoted
अनुरक्तः:
TypeAdjective
Rootअनुरक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
समर्थःcapable/powerful
समर्थः:
TypeAdjective
Rootसमर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तपोधनःone whose wealth is austerity (ascetic)
तपोधनः:
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतीaccomplished/able
कृती:
TypeAdjective
Rootकृतिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भृशम्greatly/exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अस्त्रेin weaponry/in missiles (astra-knowledge)
अस्त्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Locative, Singular
वासुदेवःVasudeva (Krishna)
वासुदेवः:
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
प्रभुःlord/mighty one
प्रभुः:
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)

Educational Q&A

The verse praises an ideal warrior-leader: devotion and loyalty (anurāga), practical capability (sāmarthya), inner discipline and merit (tapas), and refined mastery of arms—showing that true authority is grounded in virtue and self-control, not merely force.

Vaiśaṃpāyana describes a particular hero’s qualities to the listener, emphasizing his devotion, strength, ascetic merit, and exceptional weapon-skill, and elevates him by comparing his commanding presence to Vāsudeva (Kṛṣṇa).