Shloka 122
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
“धर्मज्ञ महर्षे! मुनिप्रवरा आप किसलिये नृत्य कर रहे हैं? आज आपके इस हर्षातिरेकका क्या कारण है? ।। ऋषिरुवाच तपस्विनो धर्मपथे स्थितस्य द्विजसत्तम | कि न पश्यसि मे ब्रह्मन् कराच्छाकरसं ख्रुतम्
ghulastya uvāca | dharmajña maharṣe! munipravara āpa kisaliye nṛtya kara rahe haiṁ? āja āpake isa harṣātirekakā kyā kāraṇa hai? || ṛṣir uvāca | tapasvino dharmapathe sthitasya dvijasattama | kiṁ na paśyasi me brahman karāc chākarasaṁ khrutam ||
Ghūlastya nói: “Bậc đại hiền giả am tường dharma, bậc tối thượng trong hàng ẩn sĩ—vì sao ngài nhảy múa? Hôm nay, nguyên do nào khiến niềm vui của ngài bùng lên khác thường như thế?” Vị Ṛṣi đáp: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng hai-lần-sinh, người đứng vững trên con đường dharma và chuyên tâm khổ hạnh—ngài không thấy sao, hỡi brāhmaṇa, rằng ta đã thu được nước mía ngọt từ chính bàn tay mình?”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical beauty of contentment: even a small, honestly obtained comfort can become a source of pure joy for one established in dharma and austerity. It contrasts inner satisfaction with the need for grand external causes.
A character named Ghulastya sees a revered ascetic dancing in unusual delight and asks the reason. The sage replies that his joy comes from having obtained sugarcane juice—presented as a simple but meaningful gain for a disciplined life.