Shloka 23
गान्धारराजरचितं सतत जिद्दाबुद्धिना । यस्य कार्यमकार्य वा सममेव भवत्युत
Vaiśaṃpāyana uvāca | gāndhārarājaracitaṃ satataṃ jid(d)hābuddhinā | yasya kāryam akāryaṃ vā samam eva bhavaty uta, dharmaputro mahābāhur vilalāpa suvistaram ||
Vaiśaṃpāyana nói: Việc này rất có thể do vua xứ Gāndhāra bày đặt—kẻ trí luôn quanh co xảo trá, đối với hắn điều nên làm và điều không nên làm cũng như nhau. Thấy các em mình ngã gục và vô sinh khí, Dharmaputra (Yudhiṣṭhira) cánh tay hùng mạnh chìm trong đau đớn và than khóc rất lâu, nghi rằng một hành vi tàn nhẫn như thế có thể xuất phát từ những kẻ coi thường ranh giới giữa bổn phận và điều trái đạo.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical collapse: when a person treats kārya (duty) and akārya (wrongdoing) as equal, trust becomes impossible and harm becomes likely. It implicitly upholds dharma as the capacity to discern and honor the difference between right action and forbidden action.
Vaiśaṃpāyana narrates Yudhiṣṭhira’s extended lament and suspicion that the calamity befalling him and his brothers could be the work of the Gāndhāra king (Śakuni), characterized as perpetually deceitful and indifferent to moral boundaries.