Shloka 106
आश्रित्य यं वयं नाथ दुःखान्येतानि सेहिम । “वे ही महाबली अर्जुन आज मृत्युके अधीन कैसे हो गये? ये वे ही धनंजय मेरी आशालताको छिजन्न-भिन्न करके धरतीपर पड़े हैं; जिन्हें अपना रक्षक बनाकर और जिनका ही भारी भरोसा करके हमलोग ये सारे दुःख सहते आये हैं
āśritya yaṁ vayaṁ nātha duḥkhāny etāni sehima | vidyamāne dhane lobhād dānabhogavivarjitaḥ | paścān nāstīti yo brūyāt so'kṣayaṁ narakaṁ vrajet ||
Vaiśaṃpāyana nói: “Tâu chúa thượng, nương tựa vào người ấy mà chúng ta đã chịu đựng những khổ nạn này. Nhưng nếu ngay khi của cải vẫn còn, một kẻ vì lòng tham mà tránh cả việc bố thí lẫn sự hưởng dùng chính đáng, rồi sau đó lại nói với người xin hay người có quyền được nhận: ‘Ta chẳng có gì,’ thì kẻ ấy sẽ đi vào địa ngục không tiêu hoại.”
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Wealth carries dharmic obligations: one should practice dāna (giving) and bhoga (rightful, responsible enjoyment). Hoarding out of greed and then falsely claiming poverty to avoid giving or supporting rightful dependents is condemned and said to lead to severe, lasting karmic punishment.
In Vaiśaṃpāyana’s narration, the speakers recall how they have borne hardships by relying on a powerful protector (contextually Arjuna). The verse then pivots to a moral maxim: even in crisis, one must not let greed override duties of generosity and honest conduct regarding one’s resources.