Shloka 32
Sūrya-stava: Dhaumya’s Counsel and the Aṣṭaśata-nāma of Sūrya
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु धौम्येन तत्कालसदृशं वच: । विप्रत्यागसमाधिस्थ: संयतात्मा दृढव्रत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! पुरोहित धौम्यके इस प्रकार समयोचित बात कहनेपर ब्राह्मणोंको देनेके लिये अन्नकी प्राप्तिके उद्देश्यसे नियममें स्थित हो मनको वशमें रखकर दृढ़तापूर्वक व्रतका पालन करते हुए शुद्धचेता धर्मराज युधिष्ठिरने उत्तम तपस्याका अनुष्ठान आरम्भ किया। राजा युधिष्ठिरने गंगाजीके जलमें स्नान करके पुष्प और नैवेद्य आदि उपहारोंद्वारा भगवान् दिवाकरकी पूजा की और उनके सम्मुख मुँह करके खड़े हो गये। धर्मात्मा पाण्डुकुमार चित्तको एकाग्र करके इन्द्रियोंको संयममें रखते हुए केवल वायु पीकर रहने लगे
vaiśampāyana uvāca evam uktas tu dhaumyena tatkāla-sadṛśaṃ vacaḥ | vipra-tyāga-samādhi-sthaḥ saṃyatātmā dṛḍha-vrataḥ ||
Vaiśampāyana nói: Khi Dhaumya đã thốt lời đúng lúc như vậy, Yudhiṣṭhira—người giữ giới nguyện kiên định, tự chế và chuyên chú vào quyết tâm kiếm lương thực để bố thí cho các bà-la-môn—liền vững vàng bước vào kỷ luật tu trì, một lòng nhằm đạt được thức ăn để đem cho. Đoạn kệ nêu rõ phản ứng của ông như một hành động đạo đức: khổ hạnh và tiết chế không vì tư lợi, mà để giữ gìn dharma qua lòng bố thí và trách nhiệm với những người nương tựa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld through disciplined self-restraint directed toward the welfare of others—here, a ruler’s austerity and resolve are portrayed as ethically meaningful because they aim at supporting and giving to Brahmins rather than personal comfort.
After receiving Dhaumya’s timely counsel, the (implied) Yudhiṣṭhira responds by becoming steadfast in vow and self-controlled, entering a focused resolve connected with providing (and giving) resources for Brahmins.