Shloka 282
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Indra’s Intended Request
Kuṇḍala–Kavaca Discourse
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि रामोपाख्यानपर्वणि हनुमत्प्रत्यागमने द्रयशीत्यधिकद्धिशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत रामोपाख्यानपर्वमें हनुमान्जीके लंकासे लौटनेसे सम्बन्ध रखनेवाला दो सौ बयासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi rāmopākhyānaparvaṇi hanumatpratyāgamane dvy-aśīty-adhika-dviśatatamo 'dhyāyaḥ |
Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Vana Parva, trong phần mang tên Rāmopākhyāna, chương thứ hai trăm tám mươi hai—nói về việc Hanumān trở về (từ Laṅkā)—đã kết thúc. Lời kết (colophon) này đánh dấu sự hoàn tất của một đơn vị tự sự, nhấn mạnh sự thành tựu bổn phận dharma của sứ giả: trung tín phụng sự, can đảm giữa nghịch cảnh, và tường trình có trách nhiệm những điều đã thấy và đã làm vì hành động chính nghĩa.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Even a brief colophon underscores dharma in practice: a trusted envoy completes a difficult mission through devotion, steadiness, and accountability, enabling righteous decision-making by reporting back truthfully.
This is the chapter-ending colophon stating that, within the Rāmopākhyāna embedded in the Vana Parva, the chapter dealing with Hanumān’s return from Laṅkā has concluded.