Shloka 277
Sāvitrī–Satyavān Vivāha: Kanyāpradāna and Āśrama-Śīla (सावित्री-सत्यवान्विवाहः)
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत रामोपाख्यानपर्वमें श्रीरयमवनगमनविषयक दो सौ सतहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraḥ śrīmahābhārate vanaparvaṇi antargate rāmopākhyānaparvaṇi śrīrāmasya vanagamanaviṣayakaḥ dviśata-saptasaptatitamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ
Như vậy, trong Mahābhārata, phần Vana Parva, thuộc mục Rāmopākhyāna, chương thứ hai trăm bảy mươi bảy—nói về việc Śrī Rāma rời đi vào rừng—đã kết thúc. Lời kết này đánh dấu sự hoàn tất của một đơn vị tự sự, đồng thời nhấn mạnh chủ đề đạo lý: chấp nhận gian khổ trong sự vâng phục dharma và bổn phận chính đáng.
(श्रीरम उवाच
Educational Q&A
As a concluding colophon to the Rāma narrative segment, it highlights the dharmic ideal of accepting personal hardship—such as forest exile—when it arises from duty, rightful order, and fidelity to one’s obligations.
This line is not a spoken verse of dialogue but a closing notice: it marks the completion of the chapter within the Rāmopākhyāna section of the Vana Parva, specifically the portion concerning Śrī Rāma’s going to the forest.