Shloka 13
Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
अभिगम्याथ तं॑ विप्रमुवाच मुनिसत्तम: । अन्नार्थिनमनुप्राप्तं विद्धि मां द्विजसत्तम,ब्रह्मर्षि मुदगुलके पास पहुँचकर मुनिश्रेष्ठ दुर्वासाने कहा--“विप्रवर! तुम्हें यह मालूम होना चाहिये कि मैं भोजनकी इच्छासे यहाँ आया हूँ
abhigamyātha taṁ vipram uvāca munisattamaḥ | annārthinām anuprāptaṁ viddhi māṁ dvijasattama ||
Đến gần vị Bà-la-môn ấy, bậc hiền giả tối thượng nói: “Hỡi bậc tối thắng trong hàng song sinh, hãy biết ta là kẻ đến đây cầu thức ăn.” Lời nói ấy đặt nền cho phép thử của đạo hiếu khách: lời xin ăn của một vị khách trở thành dịp để giữ dharma bằng lòng rộng rãi và sự tiếp đãi cung kính.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds atithi-dharma: when a guest arrives seeking food, the householder (or host) is ethically called to respond with respect and generosity, treating the request as a dharmic opportunity rather than a burden.
A great sage approaches a brāhmaṇa and openly declares that he has come as a seeker of food. This sets up a moral situation in which the host’s conduct—hospitality, restraint, and truthfulness—will be revealed.