Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra

स ताउछरैविनिर्भिद्य गजांश्व सुबहून्‌ वने । रमणीयेषु देशेषु ग्राहयामास वै मृगान्‌,उन्होंने वनके रमणीय प्रदेशोंमें बहुत-से हाथियोंको अपने बाणोंसे विदीर्ण करके अनेकानेक हिंस्र पशुओंको पकड़ लिया

sa tān ucchair vinirbhidya gajān aśvān subahūn vane | ramaṇīyeṣu deśeṣu grāhayāmāsa vai mṛgān |

Vaiśampāyana nói: Bắn xuyên từ trên xuống bằng mũi tên, ông hạ gục nhiều voi và ngựa trong rừng; và tại những miền rừng đẹp đẽ ấy, ông khiến thú hoang bị bắt giữ. Đoạn này làm nổi bật sự căng thẳng giữa uy lực vương giả và gánh nặng đạo lý của bạo lực được nhân danh sự kiểm soát và phô trương.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तौthose two
तौ:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Dual
उच्छरैःwith arrows (uच्छर-)
उच्छरैः:
Karana
TypeNoun
Rootउच्छर
FormMasculine, Instrumental, Plural
विनिर्भिद्यhaving pierced/cleft
विनिर्भिद्य:
TypeVerb
Rootभिद्
FormAbsolutive (Gerund), वि + निर्, Parasmaipada (usage)
गजान्elephants
गजान्:
Karma
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Accusative, Plural
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
सुबहून्very many
सुबहून्:
TypeAdjective
Rootसु + बहु
FormMasculine, Accusative, Plural
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
रमणीयेषुin delightful/beautiful
रमणीयेषु:
TypeAdjective
Rootरमणीय
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
देशेषुin regions/places
देशेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Locative, Plural
ग्राहयामासcaused to seize/capture; had (them) caught
ग्राहयामास:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPerfect (Periphrastic Perfect), Third, Singular, Parasmaipada, true
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
मृगान्wild animals/beasts (deer etc.)
मृगान्:
Karma
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
F
forest (vana)
E
elephants (gaja)
H
horses (aśva)
W
wild animals/game (mṛga)
A
arrows (implied by vinirbhidya)

Educational Q&A

The verse highlights how martial skill and royal authority can extend into the forest through hunting and capture, inviting reflection on dharma: power may achieve control, but ethical restraint and the purpose behind violence remain crucial concerns in the epic’s moral landscape.

The narrator describes a figure who, in forest regions, pierces many elephants and horses with arrows and has wild animals captured—depicting an intense scene of hunting/forcible seizure within pleasant woodland settings.