Shloka 8
Skanda-janma: Śivā/Svāhā, Agni, and the Manifestation of Guha
Mahābhārata 3.214
Devanagari script
प्रयत्ने कर्मणि बले स एपष त्रिषु वर्तते । उदानमिति त॑ प्राहुरध्यात्मविदुषो जना:,वही प्राण जब प्रयत्न (काम करनेकी चेष्टा), कर्म (उत्क्षेपषण और गमन आदि) तथा बल (बोझ उठानेकी शक्ति)--इन तीन विषयोंमें प्रवृत्त होता है, तब अध्यात्मवेत्ता मनुष्य उसे उदान कहते हैं
Translation
Người thợ săn nói: “Chính sinh khí ấy, khi vận hành trong ba phương diện—nỗ lực, hành động (như nâng lên, bước đi), và sức mạnh (khả năng mang vác)—thì những bậc thông đạt nội đạo gọi nó là udāna.”
Word by Word
प्रयत्नेin effort/endeavor
प्रयत्ने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रयत्न
FormMasculine, Locative, Singular
कर्मणिin action/work
कर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
बलेin strength
बले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Locative, Singular
सःhe/that (it)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिषुin (these) three
त्रिषु:
Adhikarana
TypeNumeral
Rootत्रि
FormAll, Locative, Plural
वर्ततेfunctions/operates; is engaged
वर्तते:
TypeVerb
Rootवृत्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
उदानम्udāna (a vital air)
उदानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदान
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तम्him/that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राहुःthey said/call
प्राहुः:
TypeVerb
Rootप्र + अह्
FormPerfect, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
अध्यात्मविदुषःknowers of the self/spiritual experts
अध्यात्मविदुषः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्यात्मविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
व्याध उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes