Shloka 7
Skanda-janma: Śivā/Svāhā, Agni, and the Manifestation of Guha
Mahābhārata 3.214
Devanagari script
बस्तिमूलं गुदं चैव पावकं समुपाश्रित: । वहन् मूत्र पूरीषं वाउप्यपान: परिवर्तते,समानवायुके रूपमें जठराग्निका आश्रय ले वह प्राण जब मूत्राशय और गुदामें स्थित होता है, उस समय मल और मूत्रका भार वहन करनेके कारण वह अपानवायुके नामसे विख्यात हो संचरण करता है
Transliteration
bastimūlaṃ gudaṃ caiva pāvakaṃ samupāśritaḥ | vahan mūtra-purīṣaṃ vā apy apānaḥ parivartate ||
Translation
Người thợ săn nói: “Khi luồng sinh khí an trú nơi gốc bàng quang và nơi hậu môn, nương vào hỏa lực trong thân, nó mang gánh nặng của nước tiểu và phân; trong chức năng ấy, nó lưu hành và được gọi là apāna—hơi thở đi xuống.”
Word by Word
बस्ति-मूलम्the base/root of the bladder
बस्ति-मूलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबस्ति-मूल
FormNeuter, Accusative, Singular
गुदम्the anus/rectum
गुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootगुद
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पावकम्fire (digestive fire)
पावकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Accusative, Singular
समुपाश्रितःhaving resorted to/depending on
समुपाश्रितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्+उप+आ+श्रि (समुपाश्रित)
FormMasculine, Nominative, Singular
वहन्carrying/bearing
वहन्:
Karta
TypeVerb
Rootवह् (वहन्त्)
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
मूत्रम्urine
मूत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरीषम्feces/stool
पुरीषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरीष
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor/indeed (emphatic/alternative)
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपानःApāna (downward vital air)
अपानः:
Karta
TypeNoun
Rootअपान
FormMasculine, Nominative, Singular
परिवर्ततेmoves about/functions/operates
परिवर्तते:
TypeVerb
Rootपरि+वृत्
FormPresent, Atmanepada, Third, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Characters & Entities
V
vyādha (the hunter, speaker)A
apāna-vāyuP
pāvaka (digestive fire)B
basti (bladder)G
guda (anus)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes