Shloka 25
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
आकल्प: परिचर्या च गात्रसंवाहनानि च । अन्नैकैकं नृपश्रेष्ठ गोदानाद्धयतिरिच्यते,नृपश्रेष्ठ! देवविग्रहोंपर चढ़े हुए चन्दन-पुष्प आदिको यथासमय उतारना, ब्राह्मणोंकी जूठन साफ करना, उन्हें चन्दन-माला आदिसे अलंकृत करना, उनकी सेवा-पूजा करना और उनके पैर आदि अंगोंको दबाना, इनमेंसे एक-एक कार्य गोदानसे भी अधिक महत्त्व रखता है
ākalpaḥ paricaryā ca gātrasaṃvāhanāni ca | annaikaikaṃ nṛpaśreṣṭha godānādd hy atiricyate ||
Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi bậc thống lĩnh loài người, chỉ một hành vi như phụng sự tận tình, chăm nom đúng phép, hay xoa bóp tay chân (của bậc đáng kính) cũng vượt hơn công đức của việc bố thí một con bò. Sự phục dịch khiêm nhường, đúng lúc, với lòng tôn kính ấy nặng hơn mọi đại lễ bố thí, bởi nó trực tiếp tôn vinh và nâng đỡ những người hiện thân của dharma.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
That humble, direct service—attending properly, caring for the body, and devoted personal assistance to the worthy—can yield greater spiritual merit than prestigious gifts like cow-donation, because it expresses reverence and sustains dharma in practice.
Mārkaṇḍeya addresses a king and instructs him on comparative merit: he elevates concrete acts of service (paricaryā, saṃvāhana) above celebrated acts of charity (go-dāna), emphasizing lived devotion and ethical conduct.