Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः

Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction

युधिछिर उवाच ममापि परमा भक्तित्रह्मणेषु सदा द्विजा: । सहायविपरिभ्रंशस्त्वयं सादयतीव माम्‌,युधिष्ठटिर बोले--विप्रगण! मेरे मनमें भी ब्राह्मणोंके प्रति उत्तम भक्ति है, किंतु यह सब प्रकारके सहायक साधनोंका अभाव ही मुझे दुःखमग्न-सा किये देता है। जो फल-मूल एवं शहद आदि आहार जुटाकर ला सकते थे वे ही ये मेरे भाई शोकजनित दुःखसे मोहित हो रहे हैं

yudhiṣṭhira uvāca | mamāpi paramā bhaktir brāhmaṇeṣu sadā dvijāḥ | sahāya-viparibhraṁśas tvayaṁ sādayatīva mām ||

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi các bậc song sinh, ta cũng luôn mang lòng sùng kính tối thượng đối với các Bà-la-môn. Nhưng sự sụp đổ của mọi chỗ nương tựa—sự mất mát người trợ giúp và nguồn lực—dường như làm ta kiệt quệ và dìm ta vào khổ não.”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
ममof me / my
मम:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
परमाsupreme
परमा:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormFeminine, Nominative, Singular
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootभक्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
ब्राह्मणेषुtowards/among Brahmins
ब्राह्मणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Vocative, Plural
सहाय-विपरिभ्रंशःloss/absence of helpers (support)
सहाय-विपरिभ्रंशः:
Karta
TypeNoun
Rootसहायविपरिभ्रंश
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
सादयतिafflicts / wears down
सादयति:
Karta
TypeVerb
Rootसद्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Brāhmaṇas (Dvijas)

Educational Q&A

The verse contrasts inner virtue (steadfast reverence for brāhmaṇas) with outer vulnerability (loss of practical supports). It highlights that dharma includes both right intention and the real-world conditions needed to sustain righteous living; deprivation can burden even the virtuous.

In the early Vana Parva setting of exile, Yudhiṣṭhira addresses brāhmaṇas respectfully, affirming his devotion to them while lamenting that the loss of resources and assistance in the forest is causing him deep distress.