Shloka 33
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
वार्ताधर्मे ह्ुवर्तिन्यो विनश्येयुरिमा: प्रजा: । सुप्रवृत्तैस्त्रिभिह तिर्धर्म सूयन्ति वै प्रजा:,यदि यह प्रजा वार्ता-धर्म (कृषि, गोरक्षा और वाणिज्य) में प्रवृत्त न हो तो नष्ट हो जायगी। इन तीनोंकी सम्यक प्रवृत्ति होनेसे प्रजा धर्मका सम्पादन करती है
vaiśampāyana uvāca |
vārtādharme hy avartinyo vinaśyeyur imāḥ prajāḥ |
supravṛttais tribhir hi tair dharmaṃ sūyanti vai prajāḥ ||
Vaiśampāyana nói: Nếu dân chúng này không chuyên cần theo “dharma của sinh kế” — nông nghiệp, bảo hộ bò và thương mại — thì họ sẽ diệt vong. Nhưng khi ba việc ấy được thực hành đúng đắn, dân chúng quả thật làm cho dharma (trật tự xã hội và đời sống chính trực) được sinh khởi và duy trì.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is not sustained by ideals alone; it depends on stable livelihood practices. When agriculture, cattle-protection, and trade function properly, society survives and ethical order can be maintained.
The narrator Vaiśampāyana states a general principle about social welfare: without engagement in the three pillars of vārtā (economic life), the populace would collapse; with their proper operation, the people uphold and generate dharma.