Shloka 69
Bhīmasena–Hanūmān Saṃvāda: The Tail Test and the Divine Path
प्राजूम्भत महाकायो हनूमान् नाम वानर: । कदलीषण्डमध्यस्थो निद्रावशगतस्तदा,कदलीवनमें आय हुए पाण्डुनन्दन भीमसेनको इस मार्गपर आनेके कारण किसीसे शाप या तिरस्कार न प्राप्त हो जाय, यह विचारकर ही कपिप्रवर हनुमानजी उस वनके भीतर स्वर्गका रास्ता रोककर सो गये। उस समय उन्होंने अपने शरीरको बड़ा कर लिया था। निद्राके वशीभूत होकर जब वे जँभाई लेते और इन्द्रकी ध्वजाके समान ऊँचे तथा विशाल लंगूरको फटकारते, उस समय वज्रकी गड़गड़ाहटके समान आवाज होती थी
prājūmbhata mahākāyo hanūmān nāma vānaraḥ | kadalīṣaṇḍa-madhyastho nidrā-vaśa-gatas tadā ||
Vaiśampāyana nói: Khi ấy Hanūmān, con khỉ có thân hình vĩ đại, nằm trong lùm chuối, bị giấc ngủ chế ngự. Ngài đã phóng lớn hình thể và chặn lối trong rừng, để Bhīmasena—con của Pāṇḍu đang tiến đến theo đường ấy—không phải chịu lời nguyền hay sự khinh miệt từ bất cứ ai. Và khi bị giấc ngủ chi phối, ngài ngáp và rung chuyển thân hình cao vút như cờ hiệu, khiến vang lên tiếng rền như sấm lôi chùy.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Great power should be guided by restraint and concern for dharma: Hanūmān uses his strength not to dominate, but to prevent Bhīma from falling into fault—such as provoking a curse or disrespect—thereby protecting him from ethical and spiritual harm.
Hanūmān, enlarged in body and lying asleep in a banana grove, deliberately blocks the forest route as Bhīma approaches. His thunder-like yawns and massive form set the stage for Bhīma’s encounter with him and the ensuing lesson in humility and right conduct.