Shloka 68
Bhīmasena–Hanūmān Saṃvāda: The Tail Test and the Divine Path
मात्र प्राप्स्यति शापं वा धर्षणां वेति पाण्डव: । कदलीषण्डमध्यस्थो होवं संचिन्त्य वानर:,कदलीवनमें आय हुए पाण्डुनन्दन भीमसेनको इस मार्गपर आनेके कारण किसीसे शाप या तिरस्कार न प्राप्त हो जाय, यह विचारकर ही कपिप्रवर हनुमानजी उस वनके भीतर स्वर्गका रास्ता रोककर सो गये। उस समय उन्होंने अपने शरीरको बड़ा कर लिया था। निद्राके वशीभूत होकर जब वे जँभाई लेते और इन्द्रकी ध्वजाके समान ऊँचे तथा विशाल लंगूरको फटकारते, उस समय वज्रकी गड़गड़ाहटके समान आवाज होती थी
mātra prāpsyati śāpaṃ vā dharṣaṇāṃ veti pāṇḍavaḥ | kadalīṣaṇḍamadhyastho hovaṃ saṃcintya vānaraḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Lo rằng vị Pāṇḍava sẽ mắc phải lời nguyền hoặc chịu sự sỉ nhục trên con đường này, con khỉ (Hanumān), đứng giữa lùm chuối, đã nghĩ như vậy rồi nằm xuống trong rừng, chặn lối lên trời. Ngài phóng đại thân hình đến mức vĩ đại; và khi bị giấc ngủ chế ngự, ngài ngáp và quật chiếc đuôi cao lớn, đồ sộ như cờ hiệu của Indra, phát ra âm vang như tiếng sấm của lôi chùy.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even great strength must be guided by humility and caution: Hanumān prevents Bhīma from rushing forward into a situation that could bring moral/spiritual harm (a curse) or social-ethical harm (insult), showing protective restraint and concern for dharma.
Hanumān, in a plantain grove, deliberately lies across the route (described as the way to heaven) after enlarging his body, so that Bhīma will be checked and tested; his yawns and the shaking of his huge tail resound like thunder, emphasizing his divine, formidable presence.