Shloka 2
Nāvyāśrama-nirmāṇa and Ṛśyaśṛṅga’s Distraction (नाव्याश्रमनिर्माणम्—ऋश्यशृङ्गस्य विचलनम्)
नानापुष्पफलैव॑क्षै: कृत्रिमैरुपशोभितै: । नानागुल्मलतोपेतै: स्वादुकामफल प्रदै:,वह आश्रम भाँति-भाँतिके पुष्प और फलोंसे सुशोभित कृत्रिम वृक्षोंसे घिरा हुआ था। उन वृक्षोंपर नाना प्रकारके गुल्म और लतासमूह फैले हुए थे और वे वृक्ष स्वादिष्ट एवं वांछनीय फल देनेवाले थे
nānāpuṣpaphalaivakṣaiḥ kṛtrimair upaśobhitaiḥ | nānāgulmalatopetaiḥ svādukāmaphalapradaiḥ ||
Lomaśa nói: “Am thất ấy được bao quanh bởi những cây giả, trang hoàng rực rỡ bằng đủ loại hoa trái. Trên những cây ấy, bụi rậm và dây leo muôn dạng phủ tràn, và chúng kết những quả ngọt lành, đáng ước mong.”
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ideal of an āśrama as a space of beauty, order, and sufficiency—where the environment supports calm living and spiritual pursuit. The abundance of sweet, desirable fruits suggests a setting conducive to restraint and dharma, not scarcity-driven conflict.
Lomaśa is describing a remarkable hermitage landscape: it is surrounded by crafted (kṛtrima) trees decorated with many kinds of flowers and fruits, with shrubs and creepers spread over them, producing sweet and desirable fruits.