Shloka 16
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
Devanagari script
स्वयं निष्फलमालक्ष्य संविधत्स्व विशाम्पते । सहायभूता भरतास्तवैव स्युर्जनेश्वर
Translation
Muôn tâu bậc chúa tể muôn dân, đấng hộ trì lê thứ! Tự xét thấy rằng thù oán và tranh chấp với các Pāṇḍava không thể đem lại kết cục tốt lành, xin ngài hãy tự mình gắng sức cầu hòa, lập hòa ước. Hỡi đấng quân vương! Nếu làm như vậy, các Pāṇḍava—dòng dõi Bharata—ắt sẽ trở thành trợ lực của chính ngài.
Word by Word
स्वयम्yourself
स्वयम्:
Karta
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
Formindeclinable
निष्फलम्fruitless
निष्फलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिष्फल
Formneuter, accusative, singular
आलक्ष्यhaving perceived/considered
आलक्ष्य:
Karma
TypeVerb
Rootआ + लक्ष्
Formabsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable
संविधत्स्वarrange/undertake (for peace)
संविधत्स्व:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + विधा
Formimperative, 2nd person, singular, parasmaipada
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootविश्
Formfeminine, genitive, plural
पतेO lord
पते:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपति
Formmasculine, vocative, singular
सहायभूताःhaving become helpers
सहायभूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहाय-भूत
Formmasculine, nominative, plural
भरताःthe Bharatas (descendants of Bharata)
भरताः:
Karta
TypeNoun
Rootभरत
Formmasculine, nominative, plural
तवto/for you; of you
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formgenitive, singular
एवindeed/only
एव:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootएव
Formindeclinable
स्युःwould be
स्युः:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
Formoptative, 3rd person, plural, parasmaipada
जन-ईश्वरO lord of people
जन-ईश्वर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootजन + ईश्वर
Formmasculine, vocative, singular
प्रजा-नाथO protector of subjects
प्रजा-नाथ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootप्रजा + नाथ
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes