Shloka 25

Dvārakāyāṃ Sāhāyya-vibhāgaḥ (Alliance Allocation at Dvārakā) / उद्योगपर्व अध्याय ७

Devanagari script

ततो<भ्ययाद्‌ भीमबलो रौहिणेयं महाबल: । सर्व चागमने हेतुं स तस्मै संन्यवेदयत्‌ | प्रत्युवाच तत: शौरिर्धार्तराष्ट्रमिदं वच:

Transliteration

tato 'bhyayād bhīmabalo rauhiṇeyaṃ mahābalaḥ | sarvaṃ cāgamane hetuṃ sa tasmai saṃnyavedayat || pratyuvāca tataḥ śaurir dhārtarāṣṭram idaṃ vacaḥ, janamejaya ||

Translation

Rồi người hùng có sức mạnh ghê gớm ấy tiến đến Rohiṇeya (Balarāma), bậc đại lực. Hắn trình bày đầy đủ nguyên do mình đến. Khi ấy Śauri (Balarāma), hỡi Janamejaya, đáp lời con trai Dhṛtarāṣṭra bằng những lời sau đây.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय

• अभ्ययात्: approached, went near
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लुङ् (अorist), प्रथमपुरुष, एकवचन

• भीमबलः: of terrible strength
• भीमबलः: Karta
• Type: Adjective
• Root: भीमबल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रौहिणेयम्: Rauhiṇeya (Balarāma)
• रौहिणेयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रौहिणेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• महाबलः: very mighty
• महाबलः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महाबल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्वम्: all, the whole (thing)
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: अव्यय

• आगमने: in/for (his) coming; regarding the arrival
• आगमने: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आगमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• हेतुम्: reason, cause
• हेतुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• संन्यवेदयत्: informed, communicated
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / वेदयति (प्रयोग-धातु: √विद् caus.)
• Form: लङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्रत्युवाच: replied, answered
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• ततः: then
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय

• शौरिः: Śauri (Balarāma/Kṛṣṇa-line hero; here Balarāma)
• शौरिः: Karta
• Type: Noun
• Root: शौरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• धार्तराष्ट्रम्: to the Dhārtarāṣṭra (son of Dhṛtarāṣṭra), i.e., Duryodhana
• धार्तराष्ट्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वचः: speech, words
• वचः: Karma
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• जनमेजय: O Janamejaya
• Type: Noun
• Root: जनमेजय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Janamejaya
• Balarāma (Rauhiṇeya, Śauri)
• Duryodhana (Dhārtarāṣṭra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethical weight of counsel before conflict: a powerful claimant (Duryodhana) seeks validation and support, while an elder kinsman (Balarāma) is positioned to respond with guidance that must balance kinship, fairness, and dharma. It underscores that decisions made in diplomacy and alliance-building shape the moral trajectory toward war.

What is happening in the narrative?

Duryodhana approaches Balarāma (Rauhiṇeya) and explains the purpose of his visit. The narrator then signals that Balarāma is about to answer Duryodhana, preparing the audience for the content of Balarāma’s counsel in the ensuing verses.