Shloka 8
Udyoga Parva Adhyaya 62 — Duryodhana’s Claim of Victory and Vidura’s Allegories on Discord and Risk
पश्यन्तस्ते परांस्तत्र रथनागसमाकुलान् । तदा दर्प विमोक्ष्यन्ति पाण्डवा: स च केशव:,जैसे व्याध हरिणके बच्चोंको जाल या फंदेमें फँसाकर खींचते हैं और जैसे जलका प्रवाह कर्णधाररहित नौकारोहियोंको भँवरमें डुबो देता है, उसी प्रकार जब मेरे सैनिक अपने बाहुबलसे पाण्डवोंको पीड़ित करेंगे, उस समय रथ और हाथीसवारोंसे भरी हुई मेरी विशाल वाहिनीकी ओर देखते हुए वे पाण्डव और वह श्रीकृष्ण सब अपना अहंकार त्याग देंगे
paśyantas te parāṁs tatra rathanāgasamākulān | tadā darpa-vimokṣyanti pāṇḍavāḥ sa ca keśavaḥ ||
Duryodhana nói: “Khi họ nhìn thấy ở đó đại quân của ta, chen chúc chiến xa và chiến tượng, thì các Pāṇḍava—và cả Keśava nữa—sẽ trút bỏ lòng kiêu mạn.” Trong khung đạo lý của sử thi, câu này phơi bày sự tự tin của Duryodhana vào sức mạnh quân sự thuần túy và khát vọng bẻ gãy tinh thần đối phương, đối lập với kỷ luật nội tâm mà dharma rốt cuộc đòi hỏi.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral danger of darpa (pride): Duryodhana assumes that overwhelming force will humble even righteous opponents. In the Mahābhārata’s ethical vision, such confidence in brute power is a symptom of adharma and misjudges the deeper sources of strength—self-mastery, right counsel, and divine alignment.
In Udyoga Parva, as war preparations intensify, Duryodhana boasts about the size and composition of his forces. He predicts that when the Pāṇḍavas and Kṛṣṇa see his army packed with chariots and elephants, they will lose their arrogance and be psychologically subdued.