Mahabharata — Udyoga Parva, Shloka 143
अर्जुन-माहात्म्य-चिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Arjuna’s Strategic Supremacy
न तु शेषं शरास्तात कुर्युरस्ता: किरीटिना । तात संजय! अपने तेजसे जलता हुआ वज्र किसीके मस्तकपर पड़कर सम्भव है
na tu śeṣaṃ śarās tāta kuryur astāḥ kirīṭinā | tāta saṃjaya! apane tejasā jvalitaḥ vajraḥ kasyacid mastake patitvā sambhavaḥ, tasya jīvanaṃ bācayed api; parantu kirīṭadhārī arjunena calitāḥ bāṇāḥ yasya laganti, taṃ jīvitaṃ na muñcanti ||
Dhṛtarāṣṭra nói: “Con ơi, những mũi tên do chiến sĩ đội mũ miện bắn ra sẽ chẳng để lại gì. Hỡi Sañjaya, có lẽ một tia sét—rực cháy bởi chính uy lực của nó—rơi xuống đầu ai đó mà vẫn có thể tha mạng; nhưng những mũi tên Arjuna, kẻ đội mũ miện, đã phóng đi, một khi trúng đích thì không để người ta sống.”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the terrifying certainty of consequences once a righteous and supremely skilled warrior acts: power guided by resolve can become inexorable. Ethically, it reflects Dhṛtarāṣṭra’s anxious recognition that choices leading to war unleash forces that cannot be easily contained or reversed.
Dhṛtarāṣṭra, speaking to Sañjaya, expresses dread about Arjuna’s martial prowess. He claims that even a thunderbolt might spare a victim, but Arjuna’s arrows, once they strike, do not leave survivors—highlighting the looming devastation if conflict proceeds.