Shloka 16
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
क्रोध: कामो लोभमोहौ विधित्सा कृपासूये मानशोकौ स्पृहा च | ईर्ष्या जुगुप्सा च मनुष्यदोषा वर्ज्या: सदा द्वादशैते नराणाम्
krodhaḥ kāmo lobhamohau vidhitsā kṛpāsūye mānaśokau spṛhā ca | īrṣyā jugupsā ca manuṣyadoṣā varjyāḥ sadā dvādaśaite narāṇām ||
Sanatsujāta nói: “Sân hận, dục vọng, tham lam và mê muội; ý muốn áp chế hay làm hại; lòng vô từ và sự đố kỵ; kiêu mạn và sầu khổ; thèm khát; ghen ghét và khinh miệt—đó là mười hai lỗi bám chặt nơi con người. Vì thế, phải luôn luôn từ bỏ.”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta teaches that twelve inner vices—such as anger, desire, greed, delusion, envy, pride, grief, craving, jealousy, and contempt—are perennial human defects and must be consistently renounced; ethical life begins with conquering these internal enemies.
In the Udyoga Parva’s Sanatsujāta-upākhyāna, the sage Sanatsujāta instructs a royal listener on dharma and self-mastery; here he enumerates the principal moral failings that obstruct right judgment and righteous action.