Shloka 15
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
सनत्युजात उवाच क्रोधादयो द्वादश यस्य दोषा- स्तथा नृशांसानि दशत्रि राजन् | धर्मादयो द्वादशैते पितृणां शास्त्रे गुणा ये विदिता द्विजानाम्
sanatsujāta uvāca |
krodhādayo dvādaśa yasya doṣās tathā nṛśaṃsāni daśa trī rājan |
dharmādayo dvādaśaite pitṝṇāṃ śāstre guṇā ye viditā dvijānām ||
Sanatsujāta nói: “Tâu Đại vương, khổ hạnh có mười hai lỗi, bắt đầu từ sân hận; và trong loài người có mười ba dạng tàn bạo (nṛśaṃsatā). Trong lời dạy có thẩm quyền của các bậc tiền nhân, mười hai đức tính bắt đầu từ dharma được biết rõ nơi hàng ‘nhị sinh’. Biết vậy, hãy bỏ lỗi và vun bồi đức.”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta contrasts two moral lists: vices (doṣas) beginning with anger and virtues (guṇas) beginning with dharma, urging the listener—especially a ruler—to reject cruelty and cultivate the śāstrically approved virtues known among the initiated.
In the Udyoga Parva’s Sanatsujāta-upākhyāna, the sage instructs the king (Dhṛtarāṣṭra) on ethical discipline and right conduct, framing the coming political crisis through inner reform: mastering anger and cruelty and adhering to dharma-based virtues.