Shloka 2

उद्योगपर्व — अध्याय १५१: कृष्णस्य कौरव-अवज्ञा-निर्णयः तथा पाण्डव-योगाज्ञा

Krishna on the Kauravas’ Rejection of Counsel; Pandava Readiness Ordered

Devanagari script

परिहृत्य श्मशानानि देवतायतनानि च । आश्रमांश्व महर्षीणां तीर्थान्यायतनानि च

Transliteration

parihṛtya śmaśānāni devatāyatanāni ca | āśramāṁś ca maharṣīṇāṁ tīrthāny āyatanāni ca ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Tránh xa các bãi hỏa táng, đền thờ chư thần, các ẩn viện của đại hiền triết, những bến thiêng (tīrtha) và các thánh địa, Yudhiṣṭhira—người con hiền trí của Kuntī—đã dẫn quân đi thật xa và hạ trại tại một nơi thanh nhã, sạch sẽ và tinh khiết, để sự hiện diện của đại quân không quấy nhiễu chốn linh thiêng hay xúc phạm lòng tôn kính vốn phải dành cho những nơi ấy.

Word by Word

• परिहृत्य: having avoided/abandoned
• Type: Verb
• Root: परि-हृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), कर्तरि

• श्मशानानि: cremation grounds
• श्मशानानि: Karma
• Type: Noun
• Root: श्मशान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• देवतायतनानि: temples/shrines of deities
• देवतायतनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: देवतायतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• आश्रमान्: hermitages
• आश्रमान्: Karma
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• महर्षीणाम्: of great sages
• Type: Noun
• Root: महर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• तीर्थानि: pilgrimage fords/holy places
• तीर्थानि: Karma
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• आयतनानि: abodes/places
• आयतनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: आयतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Yudhiṣṭhira
• Kuntī
• śmaśāna (cremation grounds)
• devatāyatanāni (temples/shrines)
• āśramāḥ (hermitages of maharṣis)
• tīrthāni (pilgrimage sites)
• āyatanāni (holy precincts)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Even in the urgency of war, one should protect and honor sacred spaces—cremation grounds, temples, hermitages, and tīrthas—by avoiding disturbance and maintaining ritual and ethical propriety.

What is happening in the narrative?

As the Pāṇḍava forces move and prepare, Yudhiṣṭhira chooses an encampment far from sanctified sites, ensuring the army does not profane or disrupt places associated with worship, ascetic practice, and pilgrimage.