Shloka 26
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
शाधीदं राज्यमद्याशु पाण्डवैरभिरक्षितम् । अथवा जिसकी बुद्धि सदा छल-कपटमें ही लगी रहती है उस परम दुर्बुद्धि धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनको शीघ्र ही बाँधकर पाण्डवोंद्वारा सुरक्षित इस राज्यका शासन कीजिये ।।
śādhīdaṃ rājyam adyāśu pāṇḍavair abhirakṣitam | athavā yasya buddhis sadā chala-kapaṭeṣu eva lagnaiva tiṣṭhati taṃ paramadurbuddhiṃ dhṛtarāṣṭraputraṃ duryodhanaṃ śīghraṃ baddhvā pāṇḍavaiḥ surakṣite 'smin rāṣṭre śāsanaṃ kuru || prasīda rājaśārdūla vināśo dṛśyate mahān | nṛpaśreṣṭha prasanna bhava—pāṇḍavānāṃ kauravāṇāṃ cāmitatejasāṃ ca rājñāṃ mahān vināśo dṛśyate || iti uktvā dīnacitto viduraḥ tūṣṇīṃ babhūva, viśeṣacintāmagnaḥ san tadā punaḥ punaḥ dīrghāṇi niḥśvāsān mumoca |
Vidura thúc giục nhà vua phải hành động ngay: hoặc hãy tiếp nhận và trị vì vương quốc này, nay đang được các Pāṇḍava che chở; hoặc—nếu tâm trí Duryodhana, con của Dhṛtarāṣṭra, vẫn chỉ bám chặt vào mưu mô và lừa trá—hãy mau trói giữ kẻ ngu muội tột cùng ấy, rồi an nhiên cai trị cõi nước dưới sự bảo hộ của Pāṇḍava. Rồi ông khẩn cầu: “Xin bệ hạ đoái thương, hổ giữa các bậc quân vương; một đại họa đang hiện ra. Ôi đấng minh quân, xin hãy bình tâm—trước mắt ta đã lờ mờ thấy sự diệt vong lớn lao của Pāṇḍava, của Kuru, và của các vua chúa uy lực vô song.” Nói xong, Vidura lặng im, lòng nặng trĩu; chìm trong ưu tư, ông liên tiếp thở dài thật dài, thật sâu.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that a ruler must act decisively for dharma and public safety: reject deceit-driven policy, restrain an unrighteous instigator if necessary, and prevent collective ruin by choosing reconciliation and just governance.
In the tense pre-war negotiations, Vidura warns Dhritarashtra that catastrophe is imminent. He proposes immediate governance aligned with the Pandavas’ protection, or the restraint of Duryodhana whose mind is fixed on fraud; after foretelling massive destruction, Vidura falls silent in grief and anxiety.