Shloka 22
Vṛtra’s Cosmic Threat, Viṣṇu’s Upāya, and the Conditional Vulnerability
Udyoga-parva 10
यद् ब्रूथ तच्छुतं सर्व ममापि शृणुतानघा: । संधि: कथं वै भविता मम शक्रस्य चोभयो: । तेजसोर्हि द्वयोदेवा: सख्यं वै भविता कथम्,“इससे तुम्हें सुख मिलेगा और इन्द्रके सनातन लोकोंपर भी तुम्हारा अधिकार रहेगा।' ऋषियोंकी यह बात सुनकर महाबली वृत्रासुरने उन सबको मस्तक झुकाकर प्रणाम किया और इस प्रकार कहा--“महाभाग देवताओ! महर्षियो तथा गन्धर्वों! आप सब लोग जो कुछ कह रहे हैं, वह सब मैंने सुन लिया। निष्पाप देवगण! अब मेरी भी बात आपलोग सुनें। मुझमें और इन्द्रमें संधि कैसे होगी? दो तेजस्वी पुरुषोंमें मैत्रीका सम्बन्ध किस प्रकार स्थापित होगा?”
Śalya uvāca: yad brūtha tac chrutaṁ sarvaṁ mamāpi śṛṇutānaghāḥ | sandhiḥ kathaṁ vai bhavitā mama śakrasya cobhayoḥ | tejasor hi dvayor devāḥ sakhyaṁ vai bhavitā katham ||
Śalya nói: “Tất cả những điều các vị đã nói, ta đã nghe; nay xin các bậc vô tội hãy nghe ta nữa. Làm sao có thể thật sự có một hòa ước giữa ta và Śakra (Indra)? Ôi chư thiên, tình bằng hữu có thể được thiết lập giữa hai đấng rực cháy quyền uy như lửa bằng cách nào?”
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical difficulty of reconciliation when both sides are driven by intense power and rivalry: mere counsel toward peace is not enough unless pride and the will to dominate are restrained.
Śalya addresses the assembled ‘sinless’ gods, saying he has heard their advice and then questions the feasibility of a treaty and friendship with Śakra (Indra), arguing that between two equally formidable powers, amity is hard to establish.