Shloka 15
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
अश्रुवे जीवलोके च स्थाने वा शाश्वते सति । जीविते मरणान्ते च कस्माच्छोचसि भारत,भरतनन्दन! जब जीव-जगत् अनित्य है, सनातन परम पद नित्य है और इस जीवनका अन्त मृत्युमें ही है, तब तुम इसके लिये शोक क्यों करते हो?
aśruve jīvaloke ca sthāne vā śāśvate sati | jīvite maraṇānte ca kasmāc chocasī bhārata, bharatanandana ||
Vyāsa nói: “Hỡi Bhārata, niềm rạng rỡ của dòng Bharata! Trong cõi đời chúng sinh này, mọi sự đều hoại diệt; chỉ có nơi chốn vĩnh hằng mới thật sự trường tồn. Và khi sinh mệnh tất yếu kết thúc bằng cái chết, cớ sao ngài còn than khóc vì điều ấy?”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Grief is questioned on the grounds that the mortal world is inherently impermanent, while the truly enduring reality is the eternal abode; since death is the inevitable end of embodied life, lamentation over what must pass is portrayed as misplaced.
In the Strī Parva’s aftermath of war and loss, Vyāsa addresses a Bharata prince/descendant who is overwhelmed by sorrow, offering philosophical consolation by contrasting the transient nature of worldly life with the permanence of the eternal state.