Shloka 12
Saṃsāra-gahana-jñāna: Vidura’s Account of Embodiment, Bondage, and Dharmic Release (संसारगहन-ज्ञानम्)
अहो विनिकृतो लोको लोभेन च वशीकृत: । लोभक्रोधभयोन्मत्तो नात्मानमवबुध्यते,अहो! लोभके वशीभूत होकर यह सारा संसार ठगा जा रहा है। लोभ, क्रोध और भयसे यह इतना पागल हो गया है कि अपने-आपको भी नहीं जानता
aho vinikṛto loko lobhena ca vaśīkṛtaḥ | lobhakrodhabhayonmatto nātmānam avabudhyate ||
Vidura than thở: “Ôi, thế gian đang bị lừa dối và hủy hoại dưới ách thống trị của lòng tham. Bị lòng tham, cơn giận và nỗi sợ xô vào cơn cuồng loạn, con người đánh mất tri kiến về chính mình—không còn nhận ra lợi ích chân thật và phương hướng đạo đức của đời mình.”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Greed enslaves the mind and, together with anger and fear, produces moral confusion. When these forces dominate, a person loses discernment and even fails to recognize the self—meaning one’s true welfare, conscience, and dharmic orientation.
In Strī Parva, amid grief and reflection after the war, Vidura voices a moral diagnosis of human downfall: society is ‘cheated’ because people become controlled by greed, and the resulting anger and fear drive them into a frenzy that destroys self-awareness and right conduct.