Shloka 24
स्त्रीपर्व — अध्याय १५: गान्धारी-युधिष्ठिर-संवादः
Gandhārī’s Confrontation and Consolation of Yudhiṣṭhira
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच एवमुक््त्वा तु गान्धारी युधिष्ठिरमपृच्छत । क्व स राजेति सक्रोधा पुत्रपौत्रवधार्दिता,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! भीमसेनसे ऐसा कहकर अपने पुत्रों और पौजत्रोंके वधसे पीड़ित हुई गान्धारीने कुपित होकर पूछा--“कहाँ है वह राजा युधिष्ठटिर?”
Translation
Vaiśampāyana thuật lại: Nói với Bhīmasena như thế xong, Gāndhārī—đau đớn vì cái chết của con và cháu—bừng bừng phẫn nộ, liền hỏi Yudhiṣṭhira: “Vị vua ấy đâu, Yudhiṣṭhira ở đâu?”
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
गान्धारीGāndhārī
गान्धारी:
Karta
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
अपृच्छतasked
अपृच्छत:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormImperfect, Third, Singular
क्वwhere
क्व:
TypeIndeclinable
Rootक्व
सःthat/he
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सक्रोधाangry; with wrath
सक्रोधा:
TypeAdjective
Rootस-क्रोध
FormFeminine, Nominative, Singular
पुत्रपौत्रवधार्दिताafflicted by the killing of (her) sons and grandsons
पुत्रपौत्रवधार्दिता:
TypeAdjective
Rootपुत्र-पौत्र-वध-आर्दित
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes