Shloka 23
Dhṛtarāṣṭra’s Bereavement and the Averted Assault on Bhīma (Āyasī Pratimā Episode)
Devanagari script
समेत्य वीरा राजानं तदा त्वनुदिते रवौ । विप्रजग्मुर्महात्मानो यथेच्छकमरिंदमा:,राजा धृतराष्ट्रसे मिलकर शत्रुओंका दमन करनेवाले वे तीनों महामनस्वी वीर सूर्योदयसे पहले ही अपने अभीष्ट स्थानोंकी ओर चल पड़े
Transliteration
sametya vīrā rājānaṃ tadā tv anudite ravau | viprajagmur mahātmāno yathecchakam ariṃdamāḥ ||
Translation
Gặp nhà vua xong, khi mặt trời còn chưa mọc, những dũng sĩ tâm hồn cao cả—kẻ khuất phục quân thù—đã lên đường, ai nấy rời đi về nơi mình mong muốn.
Word by Word
समेत्यhaving met / having come together
समेत्य:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-इ (धातु) → समेत्य (क्त्वा)
Formक्त्वा (अव्ययभाव), कर्तरि
वीराःheroes, warriors
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अनुदितेwhen (it was) not risen
अनुदिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअनुदित (उद्-इ/उद्-ए + नञ्, क्त) (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
रवौin the sun (i.e., before sunrise)
रवौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
विप्रजग्मुःthey departed / went forth
विप्रजग्मुः:
TypeVerb
Rootवि-प्र-गम् (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
महात्मानःgreat-souled
महात्मानः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
यथाas / according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
इच्छकम्as desired, at will
इच्छकम्:
TypeIndeclinable
Rootइच्छक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (यथेच्छकम् = as one wishes)
अरिंदमाःfoe-subduing (enemy-tamers)
अरिंदमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअरिंदम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraT
the Sun (Ravi)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes