Shloka 27
Kṣātra-dharma in Campaign and Battle: Protection, Purification, and the Ideal Warrior’s End (क्षात्रधर्मः—अभियानयुद्धे रक्षणदानशुद्धिः)
अरोगाणां स्पृहयते मुहुर्मुत्युमपीच्छति । वीरो दृप्तोडभिमानी च नेदृशं मृत्युमहीति
arogāṇāṁ spṛhayate muhur mṛtyum apīcchati | vīro dṛpto 'bhimānī ca nedṛśaṁ mṛtyum arhati ||
Bhīṣma nói: “Người bệnh thì khao khát được như người khỏe mạnh, và hết lần này đến lần khác, thậm chí còn mong chết. Nhưng một chiến binh—kiêu hãnh và tự trọng—không đáng chịu cái chết như vậy: rên xiết trong đau đớn, mặt mày méo mó, cứ mãi sầu than trước tùy tùng, thèm khát trạng thái khỏe mạnh, và trong cơn bệnh lại nhiều lần cầu chết. Kết cục ấy không xứng với người sống bằng danh dự.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that repeated lamentation and a death sought out of despair during illness is contrary to the dignity expected of a self-respecting warrior; one should endure suffering with steadiness and uphold honor rather than collapse into continual wailing and death-wishing.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he criticizes a pattern of behavior in sickness—constant grieving, craving the state of the healthy, and repeatedly wishing for death—saying such an end is not fitting for a proud, honorable hero.