Shloka 21
Chapter 81: Trust, Allies, and the Qualifications of the King’s Artha-Secretary (अर्थसचिव)
रूपवर्णस्वरोपेतस्तितिक्षुरनसूयक: । कुलीन: शीलसम्पन्न: स ते स्यात् प्रत्यनन्तर:
rūpavarṇasvaropetastitikṣuranasūyakaḥ | kulīnaḥ śīlasampannaḥ sa te syāt praty-anantaraḥ ||
Bhīṣma nói: “Hãy bổ nhiệm làm thư ký tối cao, kẻ cận kề nhất trong việc bàn mưu tính kế, người có dung mạo ưa nhìn, sắc diện tốt, tiếng nói ngọt hòa; biết nhẫn nại, không ưa bới lỗi và không đố kỵ; thuộc dòng dõi cao quý và có hạnh kiểm tốt.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that a ruler’s closest adviser should be chosen primarily for character: patience, freedom from envy and fault-finding, noble conduct, and refined speech—qualities that preserve trust, discretion, and ethical governance.
Within the Śānti Parva’s instruction on rājadharma (duties of kings), Bhīṣma is advising the king on selecting key officials, specifying the virtues required for the principal secretary who remains nearest in counsel.