Shloka 15
Chapter 81: Trust, Allies, and the Qualifications of the King’s Artha-Secretary (अर्थसचिव)
तथैवात्युदकाद् भीतस्तस्य भेदनमिच्छति । यमेवंलक्षणं विद्यात् तममित्र विनिर्दिशेत्
tathaivātyudakād bhītastasya bhedanam icchati | yam evaṃlakṣaṇaṃ vidyāt tam amitraṃ vinirdiśet ||
Bhīṣma nói: “Cũng vậy, kẻ vì sợ hãi do nước dâng quá mức ứ đọng trong ruộng mình mà muốn phá bờ đê để tháo nước ra—hãy nhận biết kẻ ấy qua những dấu hiệu ấy và gọi hắn là kẻ thù. Bởi nếu chính người canh giữ biên giới của một vương quốc lại phá biên giới, tai họa có thể giáng xuống quốc độ; vì thế người ấy cũng phải bị xem là kẻ thù.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A person entrusted with protecting boundaries or safeguards becomes especially dangerous if he himself breaches them; betrayal by a guardian is a clear sign of enmity and must be treated as a security threat.
Bhishma uses a practical agrarian analogy: when a field floods, a frightened farmer may want to break the embankment to release water. He applies this to governance—if a kingdom’s boundary-keeper breaks the boundary, it invites peril, so such a person should be identified as an enemy.