Shloka 6
Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)
Devanagari script
स हन्यमाने सैन्ये स्वे मुचुकुन्दो नराधिप: । गर्हयामास विद्धांसं पुरोहितमरिंदम:,इस प्रकार अपनी सेनाको मारी जाती देखकर शत्रुदमन राजा मुचुकुन्दने अपने विद्धान् पुरोहित वसिष्ठजीको इसके लिये उलाहना दिया
Transliteration
sa hanyamāne sainye sve mucukundo narādhipaḥ | garhayāmāsa viddhāṁsaṁ purohitam ariṁdamaḥ ||
Translation
Bhīṣma nói: Khi quân đội của chính mình đang bị chém giết, vua Mucukunda—bậc hàng phục kẻ thù—đã quở trách vị tế sư gia tộc uyên bác của mình. Trước cảnh suy vong, nhà vua quay về với uy quyền đạo lý và nghi lễ mà mình nương tựa, quy trách nhiệm cho những lời khuyên và tế tự vốn được cử hành để đem lại sự che chở và giữ gìn trật tự chính pháp.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हन्यमानेwhile being slain
हन्यमाने:
Adhikarana
TypeVerb
Rootहन्
Formशानच् (present passive participle), Neuter, Locative, Singular, Passive
सैन्येin the army
सैन्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Locative, Singular
स्वेin his own
स्वे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Locative, Singular
मुचुकुन्दःMuchukunda
मुचुकुन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootमुचुकुन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
नराधिपःking (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
गर्हयामासreproached / censured
गर्हयामास:
Karta
TypeVerb
Rootगर्ह्
Formलिट् (periphrastic perfect), Third, Singular, Parasmaipada
विद्धांसम्learned (man)
विद्धांसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविद्वांस्
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरोहितम्family priest
पुरोहितम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरोहित
FormMasculine, Accusative, Singular
अरिंदमःfoe-subduing
अरिंदमः:
Karta
TypeAdjective
Rootअरिंदम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaM
MucukundaP
Purohita (royal priest)V
Vasiṣṭha (as identified in the Hindi gloss)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes