Shloka 29
राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
अनया: सम्प्रवर्तेरन् भवेद् वै वर्णसंकर: । दुर्भिक्षमाविशेद् राष्ट्र यदि राजा न पालयेत्,यदि राजा पालन न करे तो सब ओर अन्याय एवं अत्याचार फैल जाय, वर्णसंकर संतानें पैदा होने लगें और समूचे देशमें अकाल पड़ जाय
anayāḥ sampravarteran bhaved vai varṇa-saṅkaraḥ | durbhikṣam āviśed rāṣṭraṃ yadi rājā na pālayet ||
Vasumanā nói: “Nếu để cho sự hỗn loạn ấy tiếp diễn không ngăn chặn, ắt sẽ nảy sinh sự đảo lộn các trật tự xã hội (varṇa-saṅkara). Và nếu nhà vua không bảo hộ và trị vì, nạn đói sẽ tràn vào quốc độ.”
वसुमना उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a king’s failure to protect and govern (pālana) leads to societal breakdown—manifesting as injustice and disorder (varṇa-saṅkara) and even material calamity like famine—thereby stressing the ethical necessity of righteous rule (rājadharma).
In the Śānti Parva’s discussion on rājadharma, Vasumanā warns that if the ruler neglects his protective duty, disorder spreads through society and the kingdom suffers severe consequences, including social confusion and famine.