Shloka 9
Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order
Indra–Māndhātṛ Dialogue
Devanagari script
एकैकमात्मन: कर्म तुलयित्वा55श्रमं पुरा । राजान: पर्युपासन्त दृष्टान्तवचने स्थिता:
Translation
Thuở xưa, các vị vua ấy cân nhắc từng bổn phận của các āśrama, đem so với daṇḍanīti, rồi sinh nghi: trong những kỷ luật ấy, điều nào là tối thắng? Vì muốn biết kết luận rốt ráo, họ đã chí thành phụng thờ Thượng Đế.
Word by Word
एकैकम्each (one by one)
एकैकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएकैक
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
कर्मact, duty
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
तुलयित्वाhaving compared/weighed
तुलयित्वा:
TypeVerb
Rootतुल्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage), Non-finite
श्रमम्toil, exertion
श्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्युपासन्तthey attended upon / worshipped
पर्युपासन्त:
TypeVerb
Rootउप-आस् (परि+उप+आस्)
Formलङ् (Imperfect), Third, Plural, Parasmaipada
दृष्टान्त-वचनेin (the matter of) illustrative discourse / example-saying
दृष्टान्त-वचने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदृष्टान्तवचन
FormNeuter, Locative, Singular
स्थिताःstanding, remaining, being situated
स्थिताः:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes