Shloka 12
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
दान्तो विधेयो हव्यकव्ये<प्रमत्तो हान्नस्य दाता सतत द्विजेभ्य: । अमत्सरी सर्वलिड्ल्डप्रदाता वैताननित्यश्व गृहाश्रमी स्यात्
dānto vidheyo havyakavye 'pramatto hānnasya dātā satataṃ dvijebhyaḥ | amatsarī sarvaliṅgapradātā vaitānanityaś ca gṛhāśramī syāt ||
Bhīṣma nói: Người gia chủ phải chế ngự các giác quan, vâng lời bậc trưởng thượng và các điều răn của kinh điển. Người ấy phải luôn tỉnh thức trong việc dâng các lễ vật đúng phép lên chư thiên và cử hành nghi lễ dành cho các Pitṛ (tổ tiên), không để sơ suất. Hãy thường xuyên bố thí lương thực cho các bậc “hai lần sinh” (dvija). Không ganh ghét, không ác ý, người ấy phải nuôi dưỡng và nâng đỡ những người thuộc mọi nếp sống khác bằng cách cung cấp sự nuôi sống, và đều đặn chuyên cần các tế lễ Veda cùng những nghi thức thiêng liêng—ấy là kỷ luật của āśrama gia chủ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma defines the ideal gṛhastha: disciplined in sense-control and obedience to śāstra and elders, vigilant in divine and ancestral offerings (havya and kavya), generous in feeding the twice-born and supporting other āśramas, and steady in regular Vedic rites—linking personal restraint with social and ritual responsibility.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he outlines practical marks of a righteous householder, emphasizing daily conduct—charity, non-envy, and faithful performance of sacrificial and ancestral duties.