Shloka 46
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
वर्तितव्यं कुरुश्रेष्ठ सदा धर्मनिवर्तिना । स्वं प्रियं तु परित्यज्य यद् यलल्लोकहितं भवेत्
bhīṣma uvāca | vartitavyaṃ kuruśreṣṭha sadā dharmanivartinā | svaṃ priyaṃ tu parityajya yad yallokahitaṃ bhavet ||
Bhishma nói: “Hỡi bậc ưu tú của dòng Kuru, người được dharma dẫn dắt phải luôn hành xử như vậy: gác bỏ điều mình yêu thích, và làm bất cứ việc gì đem lại lợi ích cho dân. Như người phụ nữ mang thai từ bỏ cả món ăn và thú vui mình ưa, chỉ nghĩ đến điều lành cho đứa con trong bụng, thì vị vua chính trực cũng vậy—không nghi ngờ gì—phải từ bỏ sở thích riêng và chỉ hành động vì lợi ích chung.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A dharma-guided ruler must renounce personal likes and act for lokahita—the welfare of all. Private preference is subordinate to public good, especially in kingship.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma teaches Yudhiṣṭhira how a king should behave. He uses the analogy of a pregnant woman who gives up desired pleasures for the unborn child’s well-being, illustrating the king’s duty to prioritize subjects’ welfare over his own.